Lepterija, Sokograd i Popovica

IZLETIŠTE "LEPTERIJA"

Ka
popularnom banjskom izletistu Lepterija mozete doci iz nekoliko pravca.
Najlakse je da od zgrade opštine Sokobanja u centru grada krenete ka
Ozrenu i da posle 500 metara skrenete levo ka Vidikovcu. Tu se
nalazi restoran "Vidikovac", a mesto je s pravom dobilo takvo ime jer
se odatle pruža lep pogled na predeo izuzetnih odlika "Lepterija". Produžite putem dalje i uskoro ce te doci do lokaliteta izletišta Lepterija. Nedaleko od Lepterije nalazi se crkva Sv.Marije, Bogorodica u steni
i restorani "Marko Polo" i restoran u vlasništvu NBS. Izletište
Lepterija je izuzetno lepo ureðeno i pogodno za popodnevni odmor i
razonodu. Na izletištu pored restorana NBS nalaze se klupe sa stolovima
i igracke za decu. Ureðenim stazama možete se uputiti ka crkvi Sv.
Marije, možete se popeti do stene u kojoj narod iz daljine prepoznaje
lik deve Marije, a možete se uputiti isočno ka Sokogradu i njegovom
kanjonu ili zapadno ka restoranu "Marko Polo" koji se nalazi u
potkapini velike stene pored reke Moravice.

Mnogo je legendi koje se vežu uz Sokobanju. Jedna od najzanimljivijih
je ona o obližnjem proplanku i popularnom izletištu Lepterija. Prema predanju, Župan, sin vlasnika obližnjeg Vrmdžanskog grada,
zaljubio se u Lepteriju, kćerku tadašnjeg vladara Sokograda. Kako su
Županov i Lepterijin otac stalno ratovali zbog poseda, nisu podržavali
njihovu vezu. Lepterija jedne noći odluči da pobegne. To je njenog oca
toliko razljutilo da je slugama naredio da je pogube kada je pronaðu.
Kada je potera stigla begunce Lepteriju su pogubili, a Župan je od tuge
skočio u najdublji vir Moravice – Župan. I danas se čuveno izletište na
proplanku kraj Sokobanje naziva Lepterija, a vir (sada plaža) – Župan.
Druga, neki kažu verovatnija, legenda kaže da ime Lepterija potièe od
grèke reči sloboda. Naime, Sokograd je nastao na ostacima rimske
tvrðave, a meðu tadašnjim robovima najviše je bilo Grka, koji su
obližnji proplanak nazvali – Slobodište.

Na samom izletištu, koje je takoðe pored reke postoji deo sa nekoliko stolova i klupa, kao i mesta gde se može praviti roštilj i drugi specijaliteti. Na Lepteriji postoje i dva izvora (tople i hladne vode), kao i mesta za kupanje i sunčanje. Šetnja do Lepterije vodi kroz predivne panorame koje obiluju zelenilom.
Na tom putu je i restoran „Pećina“ odnosno sadašnji "Marko Polo" smešten ispod stene na obali reke.
Idealno mesto za ručak u prirodi ili predah uz kafu i piće u toku šetnje pored plahovite, a nekad mirne reke Moravice.

Iz stene koja oslikava jedan od simbola stubova hrišćanstva vezana
priča, da se na odreðeni praznik (Veliki petak) tu pojavljuje voda iz
kamena koja je lekovita za oči. Svake godine na Veliki petak poteče
voda koja se tokom godine ne pojavljuje.   

CRKVA SVETE MARIJE I BOGORODICA U STENI

Pored
puta koji vodi ka izletištu Lepterija odvajanje na desno vodi ka crkvi
Svete Marije. Crkva se nalazi u neposrednoj blizini izletišta i do nje
se može doci pešaka. Nedavno je izgraðena na temeljima stare crkve
iz 14. veka koja je bila porušena. Na osnovu temelja i drugih crkava koje su u to
vreme graðene podignuta je ova nova koja svojim prijatnim izgledom i skomnošcu privlaci sve veci broj vernika. Posvećena je roðenju Presvete Bogorodice koje se svetkuje 21. septembara.

S Lepterije se, drvenim mostićem preko Moravice, dolazi do staze koja
vodi do prirodnog fenomena poznatog kao Bogorodica u steni. Ipak, lepše
ga je posmatrati malo izdalje odakle se jasno ocrtavaju siluete
Bogomajke sa njenim Mladencem. Udubljenje u steni ima oblike majke s
detetom, a prema predanju u toj se steni sakrila Bogorodica s Hristom u
naručju, bežeći pred Rimljanima. Svako ko pred stenom upali sveće, činiće mu se svako dobro na ovome svetu.

SOKOGRAD

Na oko 400 metara, uzvodno od Lepterije nalazi se srednjevekovna tvrdava Sokograd i do njega se dolazi obeleženom pešackom stazom. U neposrednoj blizini staze koja vodi do Sokograda, nalazi se izvor Vodomara.
Od izletišta Lepterija do starog utvrðenja Soko-grada stiže se laganim pešačenjem za samo petnaestak minuta.

Sokograd

Većina turista ne propušta posetu Sokogradu. Nema pouzdanih podataka o
njegovom nastanku… izvesno je da se radi o srednjovekovnoj tvrðavi
izraðenoj na temeljima utvrðenja iz četvrtog do sedmog veka. Pominje se
u biografiji despota Stefana Lazarevića, a porušen je tokom borbi za
turski presto koje je vodio sultan Musa protiv odmetnika Hanuz bega
1413. Musa, poznatiji kao Musa Kesedžija, pominje se i kao glavni
krivac za rušenje Crkve Svete Petke nedaleko od izletišta Lepterija.

POPOVICA

Lokalitet, odnosno vrh Popovica u odnosu na Sokograd nalazi se sa druge strane kanjona reke Moravice. Vrh se nalazi na  443. metara nadmorske visine i sa njega se mogu videti : Sokograd , izletište Lepterija , Janior , Sokobanja , vrh Šanci na 450m na kojem se nalazi repetitor 064 mreže , Rtanj i dolina prema selu Blendija.

Do Popovice može se doði preko brda stazama od Hotela "Moravice", parka Banjice, Lepterije ili sa Prevalca. Na lokalitetu "ravna stena" nalazi se drveni sto sa klupama i sucobranom. Za smelije i odvažne put dalje vodi ka kanjonu Moravice.