{mosimage}Ponovo pozitivni primeri dolaze nam iz indijske opštine koja je meðu prvima u Srbiji sprovela nov način upravljanja komunalnim otpadom koji sve više dobija na značaju. Kljucnu ulogu u tom poslu u Inðiji imaju Javno komunalno preduzece „Komunalac“ i opština Indija, ali i svi gradani, pravna i fizicka lica, koji su se rado ukljucili i podržali tako veliki posao, kao što je sepracija i reciklaža smeca. Opština Sokobanja koja nosi epitet "ekološke opštine" bi trebala da se sledi pozitivan primer ove opštine jer je situacija u opštini Sokobanja krajnje očajna.
Pozitivni primeri iz opštine Inðije koja nema status "ekološke opštine" mogli bi da posluže lokalnim vlastima u Sokobanji za primer.
Svako dubre ima svoju kantu
{mosimage}Novi nacin upravljanja cvrstim komunalnim otpadom, pilot-projekat koji je indijska opština medu prvima u Srbiji pocela još prošle godine, sve više dobija na znacaju. Kljucnu ulogu u tom poslu u Indiji imaju Javno komunalno preduzece „Komunalac“ i opština Indija, ali i svi gradani, pravna i fizicka lica, koji su se rado ukljucili i podržali tako veliki posao, kao što je sepracija i reciklaža smeca.
Svim domacinstvima na podrucju opštine, podeljene su zelene kante za biološki otpad, dok se hartija odlaže u plave, a plasticna ambalaža u žute kese. Pravni subjekti su dobili plave i žute kante, a stambeni blokovi kontejnere, pa se odredenim danima u toku meseca, u zavisnosti od mesne zajednice, iznosi plastika i papir. Da ne bi bilo zabune, „Komunalac“ je odštampao kalendare svakom domacinstvu sa tacnim datumima iznošenja smeca, odnosno plavih i žutih kesa, kao i zelenih kanti. U Indiji je, prema dosadašnjim rezultatima komunalaca, prikupljeno nekoliko stotina tona tih sirovina.
Plastika najopasnija
Direktor „Komunalca“ Slavko Puvaca istakao je znacaj te akcije, pogotovo ako se zna da je plastici potrebno hiljadu godina da bi se razgradila. Reciklaža i kod nas i u svetu postaje sve profitabilnija, pa se od citave akcije ocekuje zarada. Akcija predvida i stimulisanje gradana umanjivanjem komunalnog racuna za 30 odsto, ukoliko budu odvajali smece. Redovno iznošenje biološkog i drugog otpada obavljace se i dalje po dosadašnjim utvrdenim rasporedima i u gradu i po selima.
Akcija je vec izazvala reakcije i u drugim gradovima, pa je sve više onih koji bi da primene isti model odvajanja smeca, poput Arilja, Starog i Novog Beceja. Puvaca smatra da ce akcija uspeti i u selima, sudeci po odzivu ljudi za preuzimanje zelenih kanti i žutih i plavih vreca, ali da ce ipak biti prikupljeno manje papira i plastike nego u gradu.
„Akcija se sprovodi u okviru programa „Exchange projekta“ Evropske agencije za rekonstrukciju, koja je 90 odsto finansirala prvu fazu projekta, a strucnu pomoc nam je pružila i opština Lenart iz Slovenije, koja je bila strani partner na projektu. Izradu promo materijala, edukaciju stanovništva i svih relevantnih faktora, sprovela je Demokratska Inicijativa, nevladina organizacija koja je bila lokalni partner na projektu. DTI je takode pružio i tehnicku pomoc pri pisanju i realizaciji samog projekta, a drugu fazu projekta finansira iskljucivo opština Indija. Sve kante su date na revers i opštinskom odlukom, separacija je obavezna, a uskoro ce poceti i izgradnja reciklažnih ostrva u gradu, kao i reciklažni centri, odnosno dva u Indiji, i po jedan u mesnim zajednicama” – rekla je koordinatorka „Exchange projekta“ za indijsku opštinu Jelena Grubor i dodala da teritorija opštine Indije ima 53.000 stanovnika, to jest 13.500 domacinstava, kao i 200 privrednih i neprivrednih subjekata, koji dnevno generišu oko 150 kubika otpada, odnosno 50 tona dnevno ili 1.200 tona mesecno.
Akcija se širi
Tolika kolicina papira i plastike do sada je završavala na deponiji, što predstavlja veliki problem zbog zapremine i njihovog dugotrajnog procesa razgradivanja. To direktno utice na vek eksploatacije deponije, a ovim projektom ce se produžiti za jednu trecinu eksploatacionog veka. Nasuprot tome, na lokalnom tržištu postoji sve veca potražnja za starim papirom i plastikom. Dnevne potrebe za ovim sirovinama su velike, a njihova separacija na teritoriji citave države od ukupne kolicine otpada iznosi svega dva odsto. Nedostatak tih sirovina proizvodaci nadoknaduju uvozom starog papira, kartona i plastike ili korišcenjem prirodnih resursa preko sece šume, što je posledica nedostatka ovakvih projekata na nivou lokalnih zajednica u Srbiji.
Zbog toga je u Indiji i organizovana edukacija za sve one koji se bave upravljanjem cvrstim otpadom, od opštinske inspekcijske službe, komunalne, ekološke i sanitarne, pa do zaposlenih u komunalnom preduzecu, ali i opštinskih funkcionera. Takode, vrlo važna za uspeh datog projekta, bila je i edukacija korisnika usluga i podizanje svesti o zaštiti prirodnih resursa, kao jedan permanentan proces.
Indija vec planira da se separacija i ponovno korišcenje i recikliranje sekundarnih sirovina proširi i na druge vrste otpada, kao što su staklo, drvo, aluminijum itd., s obzirom na to da se samo nekih 10 odsto odtpada ne može reciklirati i ponovo koristiti.
Što se situacije u Sokobanji tiče, činjenično stanje na terenu izgleda sve samo ne na "ekološku sredinu". Prosudite i sami i zapitajte se ko je odgovoran? Lokalna vlast, komunalna inspekcija ili nesavesni graðani?
Što se upravljanjem čvrstim otpadom tiče, sudeći po ovim slikama ovde možete i sami zaključiti da se komunalno preduzeće iz Sokobanje odlučilo za lakšu varijantu:
spaljivanje smeća na deponiji
Èinjenica je i da svi turisti koji putuju ka Sokobanji moraju da proðu kroz smrdljivi oblak dima koji se sa ove deponije širi:
oblak smrada stalno je prisutan na ulazu u Sokobanju
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
